28 Mei 2026
Planetaire Nevel NGC 1514: De Kristallen Bolnevel
Credit: Gemini Sterrenwacht / NOIRLab / NSF / AURA;Beeldbewerking: J. Miller & M. Rodriguez (Gemini/NOIRLab), T.A. Rector (Univ. van Alaska Anchorage/NOIRLab), D. de Martin & M. Zamani (NOIRLab)
Tekst: Cecilia Chirenti (NASA GSFC, UMCP, CRESST II) & Rolf Jansen (ASU)
Uitleg:
Wat ziet u in deze kristallen bol?
De weergegeven
afbeelding toont NGC 1514, ook wel de
Kristallen Bolnevel
genoemd, zoals waargenomen met de
Gemini-Noord telescoop op
Mauna Kea
(Hawaï).
NGC 1514 werd in 1790 ontdekt door
William Herschel
en is op zo'n 1500 lichtjaar afstand te vinden nabij de grens tussen de
sterrenbeelden Taurus en Perseus.
Deze planetaire
nevel werd gevormd toen een ooit op de Zon lijkende ster tegen het einde
van zijn leven opzwol tot een
rode
reus en in het laatste stellaire levensstadium zijn buitenlagen afstootte.
De afgeworpen schil van gas wordt door de achterblijvende
witte
dwerg (het restant van de sterkern) verhit tot hogere temperaturen dan aan
het oppervlak van de Zon, wat
het gas doet opgloeien als een
mooie nevel.
De enigszins asymmetrische vorm van de Kristallen Bolnevel onthult een geheim:
de ster in het centrum had een begeleider.
De met een baanperiode van ongeveer
9
jaar rond elkaar draaiende objecten gaven de nevel zijn vorm.
Gedurende de komende
10.000–25.000 jaar zal deze nevel verder uitdijen, langzaam zwakker
worden en vervlieden.