4 Maart 2026
Shapley 1: Een Ringvormige Planetaire Nevel
Credit & Copyright: Peter Bresseler; Tekst: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)
Uitleg:
Hoewel het wellicht wat weg heeft van een kosmisch oog, betreft het hier een
mooi symmetrische planetaire nevel.
Shapley 1,
ook wel aangeduid als de Dunne Ringnevel of
PLN 329+2.1, is
een juweeltje aan de zuidelijke hemel in het
sterrenbeeld
Norma.
De nevel werd gevormd door een ooit op onze Zon lijkende ster, nadat deze door
de voorraad waterstof in zijn kern heen raakte en zijn
buitenlagen afstootte.
Zuurstof in deze afgestoten lagen gloeit blauw op en vormt de cirkelvormige
halo.
Het heldere centrale lichtpuntje is in werkelijkheid een dubbelstersysteem
bestaand uit een
witte
dwerg (de resterende, van zijn buitenlagen ontdane sterkern) en een andere
ster, die in 2,9 dagen om hun gezamenlijk zwaartepunt heen draaien.
We zien Shapley 1
als een ring omdat we
op een pool van
het dubbelstersysteem kijken, wat inzicht biedt in de
invloed van centrale sterren op de structuur van planetaire nevels.