27 Augustus 2025
WISPIT 2b: Exoplaneet Snijdt Scheiding in Protoplanetaire Schijf
Credit: ESO, VLT, SPHERE;Beeldbewerking & Copyright: ESO, Richelle van Capelleveen (Leiden Obs.) et al.;
Tekst: Ogetay Kayali (MTU)
Uitleg:
Dat gelige lichtpuntje — wat is dat?
Het is een jonge planeet
buiten ons Zonnestelsel.
De weergegeven afbeelding van de
Very Large Telescope in Chili toont een ver tafereel dat vergelijkbaar is met dat rond de vorming
van ons eigen Zonnestelsel, zo'n 4,5 miljard jaar geleden.
Hoewel we niet in het verleden kunnen
terugkijken om de vorming van de Aarde direct waar te nemen, staan telescopen
ons toe om vergelijkbare processen rondom verre sterren
waar te nemen.
In het midden van dit beeldveld bevindt zich een jonge, op de Zon lijkende
ster, waarvan de heldere gloed werd afgedekt door het verduisterende schijfje
van een coronagraaf.
Rondom de ster is een heldere, stoffige
protoplanetaire
schijf zichtbaar — het ruwe materiaal waaruit planeten kunnen worden
gevormd.
Scheidingen en concentrische ringen markeren waar een pasgeboren wereld
gas en stof onder zijn eigen zwaartekracht verzamelt, daarbij de ruimte
schoonvegend in zijn baan rondom de ster.
Hoewel sterrenkundigen al eerder in schijven ingebedde planeten
hebben afgebeeld, is dit de
eerste
waarneming van een exoplaneet die nog actief zijn scheiding in een schijf
snijdt — het
vroegste directe zicht op dit proces van schoonvegen in actie.