Astronomy Picture of the Day   [in Dutch]

Ontdek het heelal! (of: [in English])   Elke dag wordt een andere afbeelding of foto van ons fascinerende heelal onder de aandacht gebracht
met een bijbehorende korte uitleg geschreven door een sterrenkundige.

9 September 2026

Zie De Knipoog van XZ Andromedae

Credit Filmpje: Ogetay Kayali (MTU, Starfront Observatories)
Tekst: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)

Uitleg: Knipoogt deze ster naar ons? Het centrale object in de weergegeven animatie betreft niet één maar twee sterren. XZ Andromedae is een bedekkingsveranderlijke ster van het Algol-type, waarin we het baanvlak van de sterren vrijwel precies van opzij zien. De lichtkromme daaronder toont hoe het licht van het dubbelstersysteem eerst af- en dan weer toeneemt wanneer de koelere ster zijn hetere, helderdere begeleider bedekt. Analyse van meerdere van dergelijke lichtkrommen van XZ And duiden er op dat er zich wellicht nog twee andere sterren in het stersysteem draaien. Deze lichtkromme werd gecreëerd met behulp van Citizen Astronomy, een open-source software voor differentiële fotometrie. De software meet en plot het verschil in helderheid van een object en een referentiester naarmate de tijd verstrijkt. Deze techniek compenseert voor de meeste variaties in de telescoop, het instrument en de dampkring van de Aarde. Dezelfde techniek is nuttig voor de studie van exoplaneten, groeiende zwarte gaten, supernovae, en andere sterrenkundige processen die met de tijd veranderen. Astrofotografen kunnen dit met hun eigen waarnemingen uitproberen.