Astronomy Picture of the Day   [in Dutch]

Ontdek het heelal! (of: [in English])   Elke dag wordt een andere afbeelding of foto van ons fascinerende heelal onder de aandacht gebracht
met een bijbehorende korte uitleg geschreven door een sterrenkundige.

11 Maart 2026

Zie Uitleg. Door op de
   afbeelding te klikken laadt u de versie met de hoogst beschikbare
   resolutie.

CG 4: De Globule en het Melkwegstelsel

Credit & Copyright: William Vrbasso
Tekst: Cecilia Chirenti (NASA GSFC, UMCP, CRESST II)

Uitleg: Kan een gaswolk een melkwegstelsel opeten? Het komt er niet eens in de buurt. De "klauw" van dit vreemd uitziende rode "monster" in de weergegeven afbeelding is de komeetvormige globule CG 4, op zo'n 1300 lichtjaar afstand te vinden in het zuidelijke sterrenbeeld Puppis. Globulen zoals CG 4 zijn wolken waarin waterstof koud en dicht genoeg is om moleculen te vormen, en waarin verdichtingen onder hun eigen zwaartekracht kunnen samentrekken om sterren te vormen. Komeetvormige globulen worden net als kometen gekenmerkt door een stoffige kop en een langgerekte staart, maar de kop van CG 4 is 1,5 lichtjaar in doorsnede en zijn staart is 8 lichtjaar lang. Ter vergelijking: de afstand van de Aarde tot de Zon is slechts zo'n 8 lichtminuten. Sterrenkundigen vermoeden dat de staart van een komeetvormige globule zijn vorm dankt aan een nabije supernova-ontploffing of aan bestraling door hete, massieve sterren. Inderdaad lijken CG 4 en andere nabije globulen van de Vela supernovarest in het centrum van de Gumnevel vandaan te wijzen. Het edge-on spiraalstelsel ESO 257-19, oftewel PGC 21338, bevindt zich meer dan 100 miljoen lichtjaar van ons vandaan en staat slechts toevallig zo dicht bij CG 4 aan de hemel.